De Romeinse Cloud

Ooit bracht ik een zomer door met Isaac Asimov’s The Foundation, volgens ingewijden de beste boekenreeks uit het sciencefictiongenre.

Veel is me van het verhaal niet bijgebleven maar de rode draad zit in het principe van psychohistory: de toekomst kan beter worden voorspeld naarmate er meer personen bij zijn betrokken. Met het collectieve denkvermogen van een compleet heelal kom je bijvoorbeeld al een heel eind.
Stel je voor: alle individuen uit het heelal met elkaar verbonden, iedereen met zijn eigen pagina op Facebook en voortdurend aan het tweeten. Dat is nog eens een sociaal netwerk.
En wij maar moeilijk doen over Enterprise 2.0.
Maar ik dwaal af. Een ander thema dat ik me van de serie herinner is dat van de inzakkende beschaving. Er is sprake van een planeet waar gebruik wordt gemaakt van uiterst complexe machines. Met één klein, lastig probleempje: de makers ervan zijn lang geleden vertrokken. Die zitten waarschijnlijk in een ander universum of zijn gewoon op tijdreis tussen twee zwarte gaten (gaat u me nu vooral niet e-mailen over de details, ik probeer een punt te illustreren). Hoe dan ook, niemand weet meer hoe de machines werken en terwijl de een na de ander het krakend begeeft, vraagt de bevolking van de planeet zich suffig af hoe het nu verder moet.
Een verhaal met dezelfde allure als de ondergang van het Romeinse rijk. Ik moet er deze week onwillekeurig aan denken. Vers teruggekomen van een zonnige rondreis door Spanje beland ik in een workshop met financiële directeuren. Het onderwerp: hoe nieuwe technologie de rol van de cfo gaat veranderen.
Inderdaad: na de vakantie kun je maar beter zonder aanloop weer aan het werk gaan. Gelukkig blijkt de discussie interessant. Ik leg de principes van de cloud nog eens uit: zowel rauw rekenvermogen als complete applicaties haal je straks van elders, ergens op internet. Dat is simpeler, goedkoper en groener. En je houdt nog eens tijd over voor andere zaken, zoals beter zijn dan de concurrentie. Klinkt plausibel. Toch wordt een aantal financieel directeuren nerveus van dit toekomstperspectief. Informatie en systemen vormen de kern van de financiële administratie. Ze zijn de sleutel tot in control zijn. Sommigen zien spookbeelden voor zich van een organisatie die alles heeft uitbesteed en van de weeromstuit is vergeten hoe processen horen te werken en hoe systemen in elkaar zitten: suffig wordt naar die cloud gestaard, waarin onbegrijpelijke dingen gebeuren.
“Dan moet je vanaf nu eigenlijk ook geen rekenmachine meer gebruiken,” merkt er een op. Goed punt. Misschien dat sommigen iets van de cloud beginnen te begrijpen. Maar elders klinkt het nog als sciencefiction. Letterlijk.